{"id":3343,"date":"2014-06-22T19:56:01","date_gmt":"2014-06-22T17:56:01","guid":{"rendered":"http:\/\/qbk.pl\/blog\/?p=3343"},"modified":"2014-06-22T20:38:49","modified_gmt":"2014-06-22T18:38:49","slug":"tysiace-malych-pagod-kekku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/tysiace-malych-pagod-kekku\/","title":{"rendered":"Tysi\u0105ce ma\u0142ych pag\u00f3d Kekku"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n


\nPrzewodnik nazywa si\u0119 Khun Myo Chit , prosi \u017ceby m\u00f3wi\u0107 do niego Myo. W Birmie personalia maj\u0105 znaczenie, Khun oznacza kr\u00f3lewski, Myo \u2013 patriotyczny a Chit to mi\u0142o\u015b\u0107. Myo jest bardzo zwi\u0105zany ze swoim imieniem. Jego opieka kosztowa\u0142a nas 5 USD, by\u0142 z nami ca\u0142y dzie\u0144. To by\u0142y bardzo dobrze zainwestowane pieni\u0105dze – Myo dobrze m\u00f3wi po angielsku.<\/p>\n

Chc\u0105c si\u0119 dosta\u0107 do Kekku trzeba wynaj\u0105\u0107 transport i lokalnego przewodnika, cena jest ustalona z g\u00f3ry. Do Taunggyi mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 dojecha\u0107 busem, dalej ju\u017c tylko samoch\u00f3d. To tylko 28 kilometr\u00f3w, ale jedzie si\u0119 dwie godziny, droga jest fatalna. Jest te\u017c poci\u0105g, ale je\u017adzi raz dziennie, rano z Kekku do miasta i wraca wieczorem. Bilet kosztuje tylko dolara, ale w zwi\u0105zku z godzinami niezb\u0119dny jest nocleg na miejscu. Za to miejscowi je\u017cd\u017c\u0105 nim po zakupy. W biurze w Taunggyi zajmowa\u0142y si\u0119 nami trzy osoby, dwie recepcjonistki i ch\u0142opak na posy\u0142ki kt\u00f3ry pobieg\u0142 po Myo. Czekamy cierpliwie, to Azja, tu si\u0119 nikomu nie \u015bpieszy. Kiedy do nas podchodzi, mimowolnie si\u0119 u\u015bmiecham, jest ubrany w czer\u0144 a na g\u0142owie ma finezyjnie zawi\u0105zany, zielony r\u0119cznik. Pochodzi z plemienia Pa-Oh, to tradycyjny str\u00f3j m\u0119ski. Jest szczup\u0142y, niewysoki, ca\u0142y czas si\u0119 u\u015bmiecha. Zara\u017ca optymizmem i energi\u0105. Opowiada.<\/p>\n

W Kekku jest 2407 stup, ma\u0142ych, zbudowanych na planie kwadratu o powierzchni kilku metr\u00f3w kwadratowych ostros\u0142up\u00f3w. S\u0105 bardzo smuk\u0142e, maj\u0105 oko\u0142o 8 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Stupy s\u0105 zwie\u0144czone parasolami wyko\u0144czonymi w dw\u00f3ch stylach \u2013 birma\u0144skim i plemienia Shan. Takie skupiska pag\u00f3d cz\u0142onkowie plemienia Pa-Oh stawiaj\u0105 w ka\u017cdej wiosce, tam gdzie si\u0119 urodzi\u0142 jest ich oko\u0142o 200. Ta w Kekku jest najwi\u0119ksza, pochodzi z XVI wieku. To pi\u0119kne miejsce.<\/p>\n

Kekku jest miejscem pami\u0119ci rodzinnej, mi si\u0119 od razu skojarzy\u0142o z cmentarzem, ale to nie do ko\u0144ca o to chodzi. Ka\u017cda stupa jest w\u0142asno\u015bci\u0105 pojedynczej rodziny lub rodu, przodkowie je budowali, obecne pokolenie remontuje, piel\u0119gnuje i sprz\u0105ta. Cmentarzy w Myanmar nie ma, cia\u0142a mnich\u00f3w po \u015bmierci si\u0119 pali, zw\u0142oki zwyk\u0142ych ludzi po prostu zakopuje w ziemi bez nagrobk\u00f3w. Nie celebruj\u0105 zmar\u0142ych. <\/p>\n

Raz do roku, podczas \u015bwi\u0119ta pe\u0142nego ksi\u0119\u017cyca w miesi\u0105cu Tabaung, do Kekku przyje\u017cd\u017ca ca\u0142a rodzina. Sp\u0119dzaj\u0105 pod swoj\u0105 stup\u0105 wiele godzin modl\u0105c si\u0119, sk\u0142adaj\u0105c ofiary z jedzenia, zapalaj\u0105c \u015bwieczki ku czci Buddy. Rozmawiaj\u0105, wymieniaj\u0105 si\u0119 plotkami. To weso\u0142e, rodzinne \u015bwi\u0119to.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Myo studiowa\u0142 socjologi\u0119 na uniwersytecie w Taunggyi. Opowiada o kraju, m\u00f3wi \u017ce w ca\u0142ej Birmie jest oko\u0142o 100 grup etnicznych. Maj\u0105 r\u00f3\u017cne j\u0119zyki, r\u00f3\u017cne pismo. W alfabecie plemienia Shan jest dwa razy mniej znak\u00f3w ni\u017c w jego ojczystym – Pa-Oh. J\u0119zykiem wsp\u00f3lnym jest birma\u0144ski, ale nie wszyscy nim si\u0119 pos\u0142uguj\u0105, zw\u0142aszcza mieszka\u0144cy pogranicza preferuj\u0105 w\u0142asne dialekty. Pa-Oh nie chc\u0105 posy\u0142a\u0107 dzieci do birma\u0144skich szk\u00f3\u0142, junta ich dr\u0119czy\u0142a.<\/p>\n

Nie wszystkie grupy plemienne \u017cyj\u0105 ze sob\u0105 w zgodzie, s\u0105 konflikty, g\u0142\u00f3wnie z muzu\u0142manami. Birma le\u017cy pomi\u0119dzy wielkimi mocarstwami Azji, Chinami i Indiami, oba kraje poza wp\u0142ywami na polityk\u0119 centraln\u0105 czasami wp\u0142ywaj\u0105 na lokalne antagonizmy. Wiele grup etnicznych ma w\u0142asne si\u0142y zbrojne, czasem na pograniczu bywa gor\u0105co. Kraj spaja prore\u017cimowy rz\u0105d by\u0142ych wojskowych, ale 450 tysi\u0119czna armia nie pr\u00f3\u017cnuje. Kilka dni p\u00f3\u017aniej czyta\u0142em w gazecie o ostrzale wiosek gdzie\u015b w g\u00f3rach, birma\u0144ska armia ca\u0142\u0105 noc ostrzeliwa\u0142a z ci\u0119\u017ckiej broni jak\u0105\u015b miejscowo\u015b\u0107 bo z\u0142apa\u0142a mieszka\u0144ca z kr\u00f3tkofal\u00f3wk\u0105 i pos\u0105dzi\u0142a go o szpiegostwo. Wszystko w gazecie, na widoku, bez ukrywania. Sporo si\u0119 zmieni\u0142o w Birmie.<\/p>\n

M\u00f3wi o mnichach, o tym jak si\u0119 ucz\u0105, praktykuj\u0105, medytuj\u0105. Mnichem mo\u017cna zosta\u0107 na sta\u0142e, ale mo\u017cna by\u0107 nim rok czy dwa i wr\u00f3ci\u0107 do \u015bwieckiej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Czasem wracaj\u0105 ze wzgl\u0119d\u00f3w finansowych, mnisi \u017cywi\u0105 si\u0119 z datk\u00f3w, ale za wszystko inne musz\u0105 p\u0142aci\u0107. Cz\u0119sto sponsoruje ich ca\u0142a rodzina. Mnisi prowadz\u0105 szko\u0142y podstawowe, ucz\u0105 birma\u0144skiego, angielskiego i matematyki. Szko\u0142a trwa 11 lat, dzieci zaczynaj\u0105 nauk\u0119 maj\u0105c 4 lata. Jest za darmo, ale trzeba kupowa\u0107 ksi\u0105\u017cki. Uniwersytety s\u0105 p\u0142atne, oko\u0142o 30 000 kayat\u00f3w za rok \u2013 30 dolar\u00f3w. Drogie jest wszystko inne, ksi\u0105\u017cki, kwatery, jedzenie. Ma\u0142o kogo sta\u0107 na wy\u017csze studia a i poziom edukacji jest niski. Mimo, \u017ce dzieci ucz\u0105 si\u0119 angielskiego ju\u017c od dziecka, ci\u0119\u017cko si\u0119 z kimkolwiek porozumie\u0107.<\/p>\n

Opowiada o prowincji Pa-Oh, wiejskiej okolicy z kt\u00f3rej pochodzi. Hoduje si\u0119 tutaj 9 rodzaj\u00f3w bambusa, z jednego robi si\u0119 rusztowania. Ziemia jest dobra, to czarnoziem – mieszka\u0144cy hoduj\u0105 ziemniaki i czosnek, du\u017co eksportuj\u0105, tak\u017ce do Chin. <\/p>\n

Rozmawiamy o \u017cyciu. Przed zmianami w 1991 roku mieszka\u0144cy nie mogli si\u0119 swobodnie porusza\u0107 po kraju, junta na to nie pozwala\u0142a. Nie mo\u017cna by\u0142o te\u017c dosta\u0107 paszportu. W wielu rejonach nie by\u0142o elektryczno\u015bci oraz sieci telefonicznej, poczta by\u0142a cenzurowana i cz\u0119sto nie dochodzi\u0142a do adresata. Teraz jest du\u017co lepiej, ludzie maj\u0105 ze sob\u0105 kontakt, dzia\u0142a poczta, maj\u0105 telefony i czasem Internet. Jeszcze dwa lata temu w wiosce Myo nie by\u0142o pr\u0105du, teraz ju\u017c ma chi\u0144sk\u0105 kom\u00f3rk\u0119.<\/p>\n

T\u0142umaczy sk\u0105d pochodzi nazwa zwi\u0105zku Myanmar (Union of Myanmar). To uk\u0142on w stron\u0119 mniejszo\u015bci bo Birma to by\u0142a nazwa kraju Birma\u0144czyk\u00f3w. Podobno zmiana nazwy kraju pomog\u0142a za\u0142agodzi\u0107 kilka konflikt\u00f3w.<\/p>\n

M\u00f3wi o swoich marzeniach, planuje wypraw\u0119 do Bangkoku, mo\u017ce ju\u017c za 2 lata. Musi uzbiera\u0107 jeszcze 700 USD. Chcia\u0142by te\u017c zobaczy\u0107 Angkor Wat w Kambod\u017cy, mo\u017ce Singapur. Odk\u0142ada na ten cel wszystkie oszcz\u0119dno\u015bci, ma dobr\u0105 prac\u0119, zarabia 50 dolar\u00f3w miesi\u0119cznie, ma te\u017c zapewnione miejsce do spania i podstawowe jedzenie. Dostaje napiwki od turyst\u00f3w, ale du\u017co ich nie ma, w ci\u0105gu ca\u0142ego dnia do Kekku przyjecha\u0142o 6 takich grup jak nasza, poprzedniego dnia by\u0142y tylko dwie. M\u00f3wi, \u017ce rolnicy zarabiaj\u0105 oko\u0142o 1,5 dolara na dzie\u0144, ale musz\u0105 p\u0142aci\u0107 za wszystko sami.<\/p>\n

Na koniec m\u00f3wi du\u017co o sobie i o swoim plemieniu, junta ich bardzo dr\u0119czy\u0142a. Pa-Oh si\u0119 buntowali walczyli z rz\u0105dem centralnym, po kl\u0119sce zostali odci\u0119ci od reszty kraju i mocno kontrolowani przez wojsko. Wspomina, \u017ce jego ojca pobito. Mimo tego, obawia si\u0119, \u017ce w 2015 roku junta przegra wybory i mog\u0105 z powrotem wybuchn\u0105\u0107 walki etniczne. Pytany o sprawy osobiste odpowiada smutno, \u017ce nie ma ani \u017cony ani dziewczyny. M\u00f3wi – teraz kobiety lec\u0105 tylko na kas\u0119 a ja jestem biedny. One chc\u0105 ciuch\u00f3w, nowego skutera czy lod\u00f3wki a mnie nie sta\u0107, bo zbieram na podr\u00f3\u017c.<\/p>\n

\u017bycz\u0119 mu, \u017ceby uzbiera\u0142 jak najszybciej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ka\u017cda pagoda ma wn\u0119k\u0119 z ma\u0142ymi pos\u0105gami Buddy.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na koniec Myo i dwie dziewczyny z plemienia Palaung, kt\u00f3re za\u0142o\u017cy\u0142y tradycyjne stroje \u017ceby uhonorowa\u0107 to \u015bwi\u0119te miejsce. W \u015brodku nie spotkali\u015bmy ani jednego turysty.<\/p>\n

Kekku, Myanmar (Birma), marzec 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[734,735],"class_list":["post-3343","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-photo","tag-birma","tag-myanmar","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3343"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3375,"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3343\/revisions\/3375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/qbk.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}